COMMERCIËLE FLOW · STAP 7

KPI’s en dashboard

Een handvol scherpe KPI’s op één dashboard, elke week op tafel. Op omzet én marge, en op het gedrag dat het resultaat van morgen bepaalt.

Commerciële flow · stap 7 van 8 · Bekijk het overzicht

In het kort Leestijd 4 minuten

  • Kies acht tot tien KPI’s op één dashboard, met per KPI een eigenaar en een doel, en bespreek ze elke week.
  • Stuur op resultaat én gedrag: omzet en marge, maar ook wat het resultaat van morgen bepaalt.
  • In het voorbeeldbedrijf daalt de korting op de brutoprijs van 36,5 naar 34 procent, en de marge stijgt.

In het ritme komt elke week de vraag terug: hoe staan we ervoor? Zonder heldere KPI’s wordt het antwoord een gevoel. Met te veel KPI’s verdwijnt het overzicht. Een goed dashboard laat in één oogopslag zien waar het goed gaat, en waar actie nodig is.

Veel commerciële rapportages sturen alleen op omzet. Maar omzet kan groeien terwijl de marge daalt, en een mooie maand zegt weinig over de volgende. Daarom combineert een goed dashboard twee soorten KPI’s.

Resultaat én gedrag

SoortWat het laat zien
ResultaatWat er is bereikt: omzet, brutomarge, gemiddelde korting en groei bij vaste klanten. Ze bevestigen achteraf of de aanpak werkt.
SturendWat het resultaat van morgen bepaalt: pipeline, winkans, klantgesprekken en accountplannen. Hierop kun je nu nog bijsturen.

De vuistregel: kies er samen niet meer dan acht tot tien, haal ze uit één bron, en zorg dat elke KPI een eigenaar en een doel heeft.

KPI’s per rol

Elke rol uit de structuur krijgt een paar eigen KPI’s, die samen optellen tot het dashboard van de organisatie.

RolDe belangrijkste KPI’s
New businessNieuwe klanten, waarde van de pipeline, winkans
AccountmanagerOmzetgroei en marge per klant, behoud van klanten
Key accountsGroei per key account, accountplannen up-to-date, klanttevredenheid
BinnendienstSnelheid van offertes, conversie, aandeel online orders
PartnermanagerOmzet via partners, aantal actieve partners
SalesmanagerOmzet, marge en korting van het team, kwaliteit van de forecast

Het dashboard van het voorbeeldbedrijf

Fictief voorbeeld. Zo ziet het maanddashboard eruit van het technische B2B-bedrijf uit de reeks, in maand 9 van het eerste jaar van het strategisch plan. Het doel voor jaar 3: dertig klanten op het totaalconcept en een brutomarge van 35,5%.

Commercieel dashboard

Fictief voorbeeld · maand 9, jaar 1 · bron: CRM en ERP

Op koers

Omzet tot nu toe

€19,3 mln

Plan €19,1 mln · +1%

Op koers

Brutomarge

33,1%

Plan 33,0% · start 32,0%

Op koers

Korting op brutoprijs

34,0%

Doel onder 35% · was 36,5%

Aandacht

Klanten op totaalconcept

8

Doel jaar 1: 10 · jaar 3: 30

Aandacht

Pipeline-dekking

2,6×

Doel 3× het target van komend kwartaal

Op koers

Winkans

31%

Vorig jaar 24%

Aandacht

Accountplannen A-klanten

41 / 50

Doel: alle 50 voor het eind van het jaar

Op koers

Omzet via partners

€1,2 mln

12 van de 15 partners actief

Omzet per maand

In € miljoen, werkelijk naast plan

WerkelijkPlan

Van €1,95 mln in maand 1 naar €2,50 mln in maand 9. Sinds maand 8 duidelijk boven plan.

Brutomarge per doelgroep

Tot nu toe dit jaar

Facilitair36,9%
Installateurs31,8%
Kleine kopers27,5%

Het totaalconcept bij facilitaire dienstverleners levert de hoogste marge op.

Pipeline per fase

Nieuwe kansen, in € miljoen · totaal €3,9 mln

Kwalificatie1,6
Behoefte1,1
Voorstel0,8
Onderhandelen0,4

Het target voor nieuwe kansen komend kwartaal is €1,5 mln. Dekking: 2,6×.

Korting op brutoprijs per kwartaal

Gemiddeld, in % van de prijslijst · doel onder 35% · de as begint bij 30%

2,5 procentpunt minder korting levert bij gelijk volume ongeveer €1 miljoen extra marge per jaar op. Hogere grondstofkosten vreten daar een deel van op.

Wat het dashboard vertelt

Een dashboard is pas waardevol als het tot een gesprek en een besluit leidt. Het MT leest dit dashboard zo:

  • De koers werkt: de omzet ligt op plan, de korting op de brutoprijs daalt en de marge stijgt. De nieuwe beloning op omzet én marge maakt het verschil. Dat de marge minder hard stijgt dan de korting daalt, komt door hogere grondstofkosten: een van de bedreigingen uit de SWOT-analyse.
  • Het totaalconcept loopt achter: acht klanten in plaats van tien, terwijl het de hoogste marge oplevert. Besluit: de key accountmanager en de new-businessverkopers richten zich de komende maanden op vijf concrete kansen.
  • De pipeline is te dun voor volgend kwartaal: 2,6× in plaats van 3×, en veel kansen zitten nog in de eerste fase. Besluit: in de pipelinereview per kans een duidelijke volgende stap, en extra inzet op facilitaire dienstverleners.
  • Accountplannen: 41 van de 50 zijn klaar. De laatste negen worden in het één-op-één ingepland.

Spelregels voor een goed dashboard

  • Weinig KPI’s: acht tot tien voor de organisatie, drie tot vijf per rol.
  • Altijd naast een doel: een getal zonder plan of trend zegt niets.
  • Omzet én marge: zo voorkom je groei die geld kost.
  • Eén bron: alle cijfers uit het CRM en het ERP, niet uit losse spreadsheets.
  • Elke week op tafel: in de pipelinereview en de business review, niet alleen aan het eind van het kwartaal.

AI IN DEZE STAP

Zo helpt AI bij KPI’s en het dashboard

Hier levert AI direct tijdwinst op: het verzamelen, controleren en uitleggen van cijfers gaat grotendeels automatisch.

ToepassingWat het oplevert
DashboardEen dashboard dat zichzelf bijwerkt uit het CRM en het ERP, zonder handwerk in spreadsheets
UitlegBij elke afwijking een korte uitleg in gewone taal: welke klanten, welke producten, welke verkoper
SignalenEen seintje als de korting oploopt, een grote klant minder afneemt of de pipeline te dun wordt
VragenVragen stellen aan je cijfers, zoals “waarom daalt de marge bij installateurs?”, en direct een antwoord krijgen

Let op: AI is zo goed als de data. Zorg eerst dat het CRM goed wordt bijgehouden. Daarover gaat de laatste stap.

Waar het meestal misgaat: 4 valkuilen
  • Te veel KPI’s: wie dertig cijfers volgt, stuurt op geen enkele.
  • Alleen omzet: groei die met korting is gekocht, ziet er goed uit tot de marge binnenkomt.
  • Cijfers zonder gesprek: een dashboard dat niemand bespreekt, verandert niets.
  • KPI’s als afrekening: dan gaan mensen cijfers mooier maken in plaats van beter.

Wat je meet, krijgt aandacht. Wat je elke week bespreekt, verandert.

Deze stap hoort bij de fase Bijsturen van de CoFlow-aanpak, en bouwt voort op de KPI’s uit het financieel businessplan. In de laatste stap gaat het over CRM en het salesproces.