COMMERCIËLE FLOW · STAP 7
KPI’s en dashboard
Een handvol scherpe KPI’s op één dashboard, elke week op tafel. Op omzet én marge, en op het gedrag dat het resultaat van morgen bepaalt.
Commerciële flow · stap 7 van 8 · Bekijk het overzicht
In het kort Leestijd 4 minuten
- Kies acht tot tien KPI’s op één dashboard, met per KPI een eigenaar en een doel, en bespreek ze elke week.
- Stuur op resultaat én gedrag: omzet en marge, maar ook wat het resultaat van morgen bepaalt.
- In het voorbeeldbedrijf daalt de korting op de brutoprijs van 36,5 naar 34 procent, en de marge stijgt.
In het ritme komt elke week de vraag terug: hoe staan we ervoor? Zonder heldere KPI’s wordt het antwoord een gevoel. Met te veel KPI’s verdwijnt het overzicht. Een goed dashboard laat in één oogopslag zien waar het goed gaat, en waar actie nodig is.
Veel commerciële rapportages sturen alleen op omzet. Maar omzet kan groeien terwijl de marge daalt, en een mooie maand zegt weinig over de volgende. Daarom combineert een goed dashboard twee soorten KPI’s.
Resultaat én gedrag
| Soort | Wat het laat zien |
|---|---|
| Resultaat | Wat er is bereikt: omzet, brutomarge, gemiddelde korting en groei bij vaste klanten. Ze bevestigen achteraf of de aanpak werkt. |
| Sturend | Wat het resultaat van morgen bepaalt: pipeline, winkans, klantgesprekken en accountplannen. Hierop kun je nu nog bijsturen. |
De vuistregel: kies er samen niet meer dan acht tot tien, haal ze uit één bron, en zorg dat elke KPI een eigenaar en een doel heeft.
KPI’s per rol
Elke rol uit de structuur krijgt een paar eigen KPI’s, die samen optellen tot het dashboard van de organisatie.
| Rol | De belangrijkste KPI’s |
|---|---|
| New business | Nieuwe klanten, waarde van de pipeline, winkans |
| Accountmanager | Omzetgroei en marge per klant, behoud van klanten |
| Key accounts | Groei per key account, accountplannen up-to-date, klanttevredenheid |
| Binnendienst | Snelheid van offertes, conversie, aandeel online orders |
| Partnermanager | Omzet via partners, aantal actieve partners |
| Salesmanager | Omzet, marge en korting van het team, kwaliteit van de forecast |
Het dashboard van het voorbeeldbedrijf
Fictief voorbeeld. Zo ziet het maanddashboard eruit van het technische B2B-bedrijf uit de reeks, in maand 9 van het eerste jaar van het strategisch plan. Het doel voor jaar 3: dertig klanten op het totaalconcept en een brutomarge van 35,5%.
Commercieel dashboard
Fictief voorbeeld · maand 9, jaar 1 · bron: CRM en ERP
Omzet tot nu toe
€19,3 mln
Plan €19,1 mln · +1%
Brutomarge
33,1%
Plan 33,0% · start 32,0%
Korting op brutoprijs
34,0%
Doel onder 35% · was 36,5%
Klanten op totaalconcept
8
Doel jaar 1: 10 · jaar 3: 30
Pipeline-dekking
2,6×
Doel 3× het target van komend kwartaal
Winkans
31%
Vorig jaar 24%
Accountplannen A-klanten
41 / 50
Doel: alle 50 voor het eind van het jaar
Omzet via partners
€1,2 mln
12 van de 15 partners actief
Omzet per maand
In € miljoen, werkelijk naast plan
WerkelijkPlan
Van €1,95 mln in maand 1 naar €2,50 mln in maand 9. Sinds maand 8 duidelijk boven plan.
Brutomarge per doelgroep
Tot nu toe dit jaar
Het totaalconcept bij facilitaire dienstverleners levert de hoogste marge op.
Pipeline per fase
Nieuwe kansen, in € miljoen · totaal €3,9 mln
Het target voor nieuwe kansen komend kwartaal is €1,5 mln. Dekking: 2,6×.
Korting op brutoprijs per kwartaal
Gemiddeld, in % van de prijslijst · doel onder 35% · de as begint bij 30%
2,5 procentpunt minder korting levert bij gelijk volume ongeveer €1 miljoen extra marge per jaar op. Hogere grondstofkosten vreten daar een deel van op.
Wat het dashboard vertelt
Een dashboard is pas waardevol als het tot een gesprek en een besluit leidt. Het MT leest dit dashboard zo:
- De koers werkt: de omzet ligt op plan, de korting op de brutoprijs daalt en de marge stijgt. De nieuwe beloning op omzet én marge maakt het verschil. Dat de marge minder hard stijgt dan de korting daalt, komt door hogere grondstofkosten: een van de bedreigingen uit de SWOT-analyse.
- Het totaalconcept loopt achter: acht klanten in plaats van tien, terwijl het de hoogste marge oplevert. Besluit: de key accountmanager en de new-businessverkopers richten zich de komende maanden op vijf concrete kansen.
- De pipeline is te dun voor volgend kwartaal: 2,6× in plaats van 3×, en veel kansen zitten nog in de eerste fase. Besluit: in de pipelinereview per kans een duidelijke volgende stap, en extra inzet op facilitaire dienstverleners.
- Accountplannen: 41 van de 50 zijn klaar. De laatste negen worden in het één-op-één ingepland.
Spelregels voor een goed dashboard
- Weinig KPI’s: acht tot tien voor de organisatie, drie tot vijf per rol.
- Altijd naast een doel: een getal zonder plan of trend zegt niets.
- Omzet én marge: zo voorkom je groei die geld kost.
- Eén bron: alle cijfers uit het CRM en het ERP, niet uit losse spreadsheets.
- Elke week op tafel: in de pipelinereview en de business review, niet alleen aan het eind van het kwartaal.
AI IN DEZE STAP
Zo helpt AI bij KPI’s en het dashboard
Hier levert AI direct tijdwinst op: het verzamelen, controleren en uitleggen van cijfers gaat grotendeels automatisch.
| Toepassing | Wat het oplevert |
|---|---|
| Dashboard | Een dashboard dat zichzelf bijwerkt uit het CRM en het ERP, zonder handwerk in spreadsheets |
| Uitleg | Bij elke afwijking een korte uitleg in gewone taal: welke klanten, welke producten, welke verkoper |
| Signalen | Een seintje als de korting oploopt, een grote klant minder afneemt of de pipeline te dun wordt |
| Vragen | Vragen stellen aan je cijfers, zoals “waarom daalt de marge bij installateurs?”, en direct een antwoord krijgen |
Let op: AI is zo goed als de data. Zorg eerst dat het CRM goed wordt bijgehouden. Daarover gaat de laatste stap.
Waar het meestal misgaat: 4 valkuilen
- Te veel KPI’s: wie dertig cijfers volgt, stuurt op geen enkele.
- Alleen omzet: groei die met korting is gekocht, ziet er goed uit tot de marge binnenkomt.
- Cijfers zonder gesprek: een dashboard dat niemand bespreekt, verandert niets.
- KPI’s als afrekening: dan gaan mensen cijfers mooier maken in plaats van beter.
Wat je meet, krijgt aandacht. Wat je elke week bespreekt, verandert.
Deze stap hoort bij de fase Bijsturen van de CoFlow-aanpak, en bouwt voort op de KPI’s uit het financieel businessplan. In de laatste stap gaat het over CRM en het salesproces.